ე.წ ატსტუპნიკების დავა

Updated: Oct 14, 2021



იურიდიული კომპანია ,,სენატორი,, უფასო კონსულტაციებს ეწევა კონცეფციის თანახმად სამ განსაკუთრებულ შემთხვევაში, კერძოდ;

1. საქართველოს ფარგლებს გარეთ მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისთვის (ემიგრანტებისთვის)

2. სამართლებრივად ხშირ, აქტუალურ საკითხზე.

3. კომპანიის ადვოკატის გადაწყვეტილებით მცირე პერიოდის განმავლობაში.


განსაკუთრებული შემთხვევა ამ ეტაპზე აღმოჩნდა საცხოვრებელი სადგომიდან წარმოშობილი დავა, ე.წ ატსტუპნიკები დავა.


თუმცა ორიოდე სიტყვა იმასთან დაკავშირებით ვინ არიან ,,ატსტუპნიკები,,?

ატსტუპნიკები არიან ის პირები, რომელებზეც ვრცელდება ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერობების შესახებ საქართველოს კანონი,,

აღნიშნული კანონი კი აწესრიგებს 1921 წლიან 1996 წლის 27 ივნისამდე, არსებულ ურთიერთობებს, რომელიც შეეხება საცხოვრებელი სადგომის დათმობის შემთხვევებს.


როგორც ჩვენთვის ცნობილია, უძრავი ქონებაზე საკუთრების უფლება და უძრავი ქონების გაყიდვის შესაძლებლობა უცხო იყო კომუნიზმის ეპოქაში, თუმცა ადამინები შეზღუდული ფორმით და გარკვეული სპეციფიკით, მაინც ახდენდნენ უძრავი ქონების ,,გასხვისებას,,. კომუნიზმის ეპოქაში ასევე უცხო იყო საცხოვრებელი ადგილის თავისუფლად არჩევის შესაძლებლობა, არსებობდა ჩაწერის ინსტიტუტი. ჩაწერის ინსტიტუტის თანახმად კი არავის არ შეეძლო ეცხოვრა დედაქალაქში ან სხვა ქალაქში, თუ მას არ გააჩნდა საცხოვრებელი ადგილი სადაც ჩაწერილი იყო. შესაბამისად ძირითადად დედაქალაქში ასევე სხვა ქალაქში, ცხოვრების მსურველ პირს, აუცილებლად სჭირდებოდა საცხოვრებელი სადგომი და საცხოვრებელში მუდმივად რეგისტრირებული პირის თანხმობა, რომ მას რეგისტრაცია ანუ ჩაწერა გაეკეთებინა დროებით, მისთვის სასურველ რომელიმე ქალაქში ძირითადად კი დედაქალაქში. ამ და სხვა უცნაური შეზღუდვების გამო 1921 წლიდან დამკვიდრდა ,,ატსტუპნიკების,, სახელით ცნობილი ურთიერთობა, რომლის აუცილებლობა აღარ არსებობდა ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ და იმის შემდეგ რაც საკუთრების უფლება აღიარებული იქნა საქართველოს კონსტიტუციით, ხოლო ჩაწერის ინსტიტუტი კი გაუქმდა .


კომუნიზმის ეპოქაში სახელმწიფოს მიერ გაცემული საცხოვრებელი სახლები, საკუთრების უფლებით გადაეცათ იმ პირებს რომლებზედაც ეს ქონებები გაცმული იყო ორდერებით და მათი მუდმივი რეგისტრაციის ადგილი იყო ეს ქონებები, ხოლო ის პირები რომელთაც დროებითი ჩაწერის გამო მოხდინეს მსგავსი ქონებების მესაკუთრეებთან გარიგებების დადება, აღმოჩნდნენ საკუთრების უფლების გარეშე მდგომარეობაში, თუმცა შეინარჩუნეს ცხოვრების უფლება. ასეთ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კანონის მიღების შემდეგ რომლის მიღება მოხდა პირველად 1998 წლის 25 ივნისს ხოლო ახალი რედაქციის მიღება 2016 წლის 24 ივნისს, ასეთ პირებს ეწოდათ ,,მოსარგებლეები,, და მიეცათ უფლება, გარკვეული თანხის გადახდის სანაცვლოდ მათ მიერ დაკავებული ფართის გამოსყიდვის. ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერობების შესახებ საქართველოს კანონი,, მიღებული იქნა 1998 წლის 25 ივნისს და ის გავრცელდა 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე არსებულ პერიოდზე. აღნიშნული კანონის ახალი რედაქციით მიღება მოხდა 2016 წლის 24 ივნისს. არაერთი დავა გადაწყდა სასამართლოს მიერ, არაერთი შემთხვევა მოაგვარეს და შეთანხმებით გაწყვიტეს თავად მხარებმა. კანონის სპეციფიკიდან გამომდინარე არაერთხელ შეიცვალა კანონი, კანონის ცვლილებას ასევე ერთხელ საფუძვლად დაედო საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება

კანონის მიღებიდან დღემდე გავიდა 23 წელი, თუმცა ჯერ კიდევ არაერთი ე.წ ატსტუპნიკების დავაა გადასაწყვეტი, ჯერ კიდევ მრავალი მოუწესრიგებელი ურთიერთობაა მსგავსი, რაც ხელს უშლის ხშირად კარგ ინვესტორს განახორციელოს სამშენებლო პროექტი ასეთ ტერიტორიებზე და ასეთ სახლებთან მიმართებაში. ამის მიზეზი ხშირად ფინასური რესურსის არქონაა რომელიც ,,მესაკუთრეს,, ან ,,მოსარგებლეს,, არ გააჩნია.


მიუხედავად იმისა რომ აღნიშნულ დავას სასამართლო ბაჟის გარეშე იხილავს, თავად დავის შინაარსი და წარსადგენი მტკიცებულებებია დაკავშირებული არაერთ ხარჯთან, იმ შემთხვევაში თუ ან ,,მოსარგებლე,, ან ,,მესაკუთრე,, გარდაცვლილია და არ არსებობს სამკვიდრო მოწმობა, საჭიროა ჯერ მემკვიდრეობის საკითხის გადაწყვეტა, აღნიშნული დავისთვის სწორად და საერთოდაც გადასაწყვეტად საჭიროა, ქონების შეფასება, კვალიფიციური ექსპერტის მიერ, რაც რა საკვირველია დაკავშირებულია ხარჯებთან. იმ შემთხვევაში თუ სასამართლო დავა გადაწყდება ,,მოსარგებლის,, სასარგებლოდ, ,,მოსარგებლეს,, ,,მესაკუთრისთვის,, უწევს ქონების ღირებულების 10 % ის ან 25 % ის გადახდა, რაც იმაზეა დამოკიდებული არსებობს თუ არა რაიმე ხელშეკრულება მხარეებს შორის. ხოლო თუ ,,მესაკუთრის,, სასარგებლოდ გადაწყდება დავა, ამ შემთხვევაში ,,მესაკუთრემ,, შესაფერისი და შესაბამისი ღირებულების ქონება უნდა გადასცეს ,,მოსარგებლეს,, ან გადაუხადოს თანხა.


ეს ყოველივე კი დაკავშირებულია ხარჯებთან, ასეთ დროს ვერც ,,მოსარგებლე,, და ვერც ,,მესაკუთრე,, ჯეროვნად ვერ სარგებლობენ თავიანთი კუთვნილი ქონებით, ვერ ახდენენ ამ ქონებაზე უფლებების სრულყოფილად რეალიზებას და ფაქტიურად ქონება აქვთ, მაგრამ ოფიციალურად არ აქვთ, ან არ აქვთ დარეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, ან მოხდენილია რეგისტრაცია თუმცა ვერ ახერხებენ ქონებით სარგებლობას, ან პირიქით ვერ ახდენენ რეგისტრაციას.

ესაა მოკლედ აღნიშნული დავის შინაარსი, რომელმაც განსაზღვრა ჩვენი კოკმპანიის მხრიდან საქმის პრიორიტეტულობა და გავაკეთეთ შეთავაზება.


გაეცანით შეთავაზებას მოცემულ ღილკაზე დაჭერით 👇



154 views0 comments